Wydawnictwo

Tekst publikacji naukowej zostaje przyjęty do wydania po uzyskaniu pozytywnych recenzji wydawniczych, przygotowanych przez niezależnych recenzentów wybranych przez wydawnictwo. Przez niezależność rozumie się zaangażowanie w odrębnych ośrodkach naukowych, innych niż ten, z którego pochodzi autor. Recenzent sporządza recenzję na podstawie umowy zawartej z wydawnictwem.

Recenzja zawiera ocenę zasadności opublikowania utworu w postaci książki, określa trafność podjętej problematyki oraz jej oryginalność na rynku wydawniczym, wskazuje zauważone przez recenzenta ewentualne usterki i nieprawidłowości merytoryczne w treści utworu, zawiera propozycje poprawek lub zmian w utworze, które mogą się przyczynić do zwiększenia jego atrakcyjności wśród innych opracowań.

Recenzentem publikacji naukowej może być osoba mająca tytuł doktora habilitowanego lub profesora. W uzasadnionych przypadkach (brak specjalistów w danej dziedzinie z tytułami samodzielnych pracowników naukowych) wydawca może odstąpić od tego warunku i zamówić recenzje u osób z tytułem doktora.

W przypadku gdy recenzent zgłasza potrzebę uzupełnienia tekstu bądź dokonania w nim poprawek, wydawca przekazuje autorowi uwagi, zastrzeżenia wynikające z recenzji i wskazuje termin na odniesienie się do nich. Tekst poprawiony przez autora i zaakceptowany przez recenzenta zostaje poddany procesowi redakcyjnemu.

Instytut Badań nad Dziedzictwem Kulturowym Europy działa w zgodzie z Kodeksem Postępowania Komitetu ds. Etyki Wydawniczej (COPE).

1. Redaktorzy w wydawnictwie i czasopismach są odpowiedzialni za decyzje, które prace i artykuły przysłane do redakcji powinny być publikowane, a ponadto są odpowiedzialni za wszystko, co zostało opublikowane w wydawnictwie. Przy podejmowaniu tych decyzji redaktor może kierować się polityką komitetu redakcyjnego czasopisma, jak również wymogami prawnymi regulującymi sprawy zniesławienia, naruszania praw autorskich i plagiatu. Przy podejmowaniu decyzji dotyczących publikacji redaktor może konsultować się z innymi członkami redakcji i recenzentami. Redaktor powinien zachować normy przyjęte w publikacjach akademickich, wykluczać praktyki narażające normy etyczne i intelektualne, oraz zawsze być gotowy do publikowania poprawek, wyjaśnień, anulowań i przeprosin, jeśli zajdzie taka potrzeba.
2. Redaktor powinien oceniać nadesłane artykuły pod kątem zawartości merytorycznej bez względu na rasę, płeć, orientację seksualną, przekonania religijne, pochodzenie etniczne, obywatelstwo lub upodobania polityczne autora(-ów). Redaktor nie ujawnia żadnych informacji o rozpatrywanym artykule nikomu poza autorem(-ami), recenzentami lub potencjalnymi recenzentami, a w określonych przypadkach również innymi członkami redakcji lub komitetu redakcyjnego.
3. Redaktor i każdy inny członek redakcji nie może ujawniać żadnych informacji o nadesłanej pracy nikomu poza autorem(-ami), recenzentami, potencjalnymi recenzentami, innymi konsultantami redakcyjnymi (np. tłumaczami lub korektorami językowymi) i wydawcą.
4. Redaktor powinien dążyć do zapewnienia sprawiedliwej i merytorycznej recenzji. Przed rozpoczęciem procesu rozpatrywania artykułu redaktor powinien ujawnić ewentualne konflikty interesów wynikające z konkurencji, współpracy lub innych relacji i powiązań z każdym z autorów, firm lub (ewentualnie) instytucji związanych z artykułami proponowanymi do publikacji. W przypadku zaistnienia takich sytuacji redaktor w zamian powinien poprosić współredaktorów lub innych członków redakcji o podjęcie się procesu rozpatrywania artykułu i jego recenzji. Redakcja powinna wymagać od wszystkich współpracowników ujawnienia istotnych konfliktów interesów konkurencyjnych i publikować poprawki, gdy sprzeczne interesy zostały ujawnione po opublikowaniu artykułu. Jeśli to konieczne, powinny być podjęte inne odpowiednie działania, np. wycofanie publikacji lub opublikowanie sprostowania.

1. Za autora artykułu uznaje się osobę, która znacznie przyczyniła się bądź do powstania koncepcji pracy, bądź do analizy i interpretacji danych; sporządziła pierwotną wersję tekstu lub dokonała jego krytycznej oceny, wnosząc znaczący wkład intelektualny; podjęła decyzję o ostatecznym kształcie tekstu w wersji, w jakiej ma zostać wydany. W przypadku ujawnienia, że autor publikacji dopuścił się zachowania nieetycznego – jak plagiat, fałszowanie danych czy ponowna publikacja wydanej już uprzednio pracy bądź jej części (tzw. autoplagiat) – Redakcja zwróci się do niego z prośbą o wyjaśnienia, a następnie podejmie odpowiednie kroki, przewidziane w wytycznych COPE. Na późniejszym etapie postępowania może to oznaczać zawiadomienie władz jednostki naukowej autora, odrzucenie danego artykułu, a także odmowę publikowania w czasopiśmie jakichkolwiek tekstów autorstwa tej osoby.
2. Przed zgłoszeniem artykułu należy wyeliminować zagrożenie dwoma rodzajami naruszenia etyki publikowania związanymi z autorstwem, określanymi terminami ghostwriting (autorzy widma) i guest authorship (autorstwo gościnne). Ghostwriting odnosi się do sytuacji, kiedy osoba, która w znaczącym stopniu przyczyniła się do powstania publikacji, nie figuruje jako jej autor lub też, w przypadku wkładu o charakterze ściśle technicznym, niekwalifikującym takiej osoby do miana autora, jej wkład nie jest w publikacji opisany. Guest authorship to sytuacja odwrotna, w której jakaś osoba wymieniona jest w publikacji jako autor, choć jej wkład w powstanie tekstu jest niewystarczający lub wręcz żaden.
3. Jeśli w powstawaniu tekstu oraz poprzedzających je badaniach brała udział więcej niż jedna osoba, w artykule należy umieścić informację o charakterze wkładu (nie zaś wkładzie procentowym) każdego z autorów (np. „Wkład poszczególnych autorów: DF odpowiada za koncepcję badań; BK zgromadziła dane. Obie autorki współtworzyły pierwotny tekst artykułu”; lub też: „Poszczególni autorzy złożyli następujące deklaracje odnośnie do swojego udziału w procesie badawczym: koncepcja badań: pierwsza autorka; analiza danych: drugi autor; tworzenie tekstu: pierwsza autorka i drugi autor”). Informacje te zostaną zamieszczone w opublikowanym tekście.
4. Zgodnie z wytycznymi COPE wszelkie zmiany informacji o autorstwie wymagają pisemnej zgody wszystkich autorów. Zgodę taką każdy z nich powinien wyrazić oddzielnie, w liście elektronicznym skierowanym bezpośrednio do redaktora naczelnego czasopisma. Zgoda każdego z autorów na zmianę informacji o autorstwie składanego do publikacji lub wydanego już artykułu musi przybrać formę pisemnego oświadczenia. Obowiązek podania jasnej przyczyny proponowanej zmiany (czy proponowanych zmian) oraz koordynowania interakcji między autorami a redaktorem naczelnym spada na autora-korespondenta. Jeśli autorom nie uda się osiągnąć porozumienia, powinni odwołać się do władz rodzimej jednostki, w których gestii leży podjęcie ostatecznej decyzji. Redakcja nie podejmuje się uczestnictwa w tego rodzaju sporach. Jeśli opisana tu procedura dotyczy opublikowanego już artykułu, zmiana informacji o autorstwie odbywa się w trybie publikacji nowego artykułu zawierającego korektę.

1. Recenzja pomaga redaktorowi w podejmowaniu decyzji o charakterze redakcyjnym i, poprzez komunikację redakcji z autorem, ma również pomóc autorowi w poprawie artykułu.
2. Recenzje powinny być wykonane w sposób obiektywny. Personalna krytyka autora jest niedopuszczalna. Recenzenci powinni jasno wyrażać swoje opinie, używając przy tym odpowiednich argumentów na poparcie swoich tez.
3. Każda osoba zaproszona do recenzji, która nie czuje się kompetentna do zrecenzowania artykułu lub wie, że nie zdąży wykonać tej recenzji we właściwym czasie, powinna niezwłocznie powiadomić redaktora tak, żeby ten mógł poprosić o recenzję kogoś innego.
4. Każdy recenzowany artykuł musi być traktowany jako dokument poufny. Nie może on być pokazywany lub omawiany z innymi osobami bez zezwolenia redaktora.

Do konfliktu interesów dochodzi wtedy, kiedy autor (lub jednostka, którą reprezentuje), recenzent albo redaktor zaangażowany jest w ekonomiczne lub osobiste relacje, które w nieodpowiedni sposób wpływają na jego działania. Innymi, pokrewnymi określeniami tego zjawiska są: konflikt zobowiązań i konflikt lojalności. Potencjalny jego wpływ na osąd naukowy oscyluje między znikomym a bardzo dużym. Konflikt interesów może zachodzić również wtedy, gdy dotknięty nim człowiek nie zdaje sobie z tego sprawy. Najoczywistsze przykłady konfliktu interesów związane są z relacjami ekonomicznymi, takimi jak zatrudnienie, otrzymywanie wynagrodzeń, dokonywanie płatnych konsultacji i ekspertyz. Sytuacje tego rodzaju niosą także ze sobą największe ryzyko podważenia wiarygodności czasopisma, autorów, a nawet badań naukowych. Do źródeł konfliktu interesów mogą jednak zaliczać się także relacje osobiste czy współzawodnictwo naukowe, polityczne lub intelektualne namiętności itp. Każdy autor oraz recenzent, w którego przypadku występuje jakiegokolwiek rodzaju konflikt interesów, zobowiązany jest zgłosić ten fakt redakcji.

W przypadkach domniemanej lub sprawdzonej nierzetelności naukowej, nieuczciwej publikacji lub plagiatu, wydawca, w ścisłej współpracy z redaktorem czasopisma, podejmie wszelkie właściwe środki w celu wyjaśnienia sytuacji i wniesienia poprawek do określonego artykułu. Obejmuje to szybką publikację erraty lub, w uzasadnionych przypadkach, pełne wycofanie pracy z czasopisma.

Kontrolowanie standardów etycznych: Wydawca stale czuwa nad przestrzeganiem obowiązujących standardów wydawniczych i zasad etyki wydawniczej oraz zapobiega praktykom niezgodnym z przyjętymi standardami.

Zasada fair play: Rasa, płeć, wyznanie, pochodzenie, obywatelstwo czy przekonania polityczne autorów w żaden sposób nie wpływają na ocenę tekstów. Teksty oceniane są wyłącznie pod względem merytorycznym.

Kryteria przyjmowania tekstów do publikacji: Wydawca decyduje, które teksty zostaną opublikowane. Przy przyjmowaniu tekstów do publikacji brane są pod uwagę opinie recenzentów dotyczące wartości naukowej pracy, oryginalności ujęcia problemu, przejrzystości wywodu. Wydawca decyduje, które teksty zostaną opublikowane po wstępnej utajnionej recenzji wewn.

Zasada poufności: Wydawca nie ujawnia osobom nieupoważnionym żadnych informacji na temat zgłaszanych do publikacji prac. Osobami upoważnionymi do posiadania tych informacji są: autor, wyznaczeni recenzenci, redaktorzy oraz inne osoby uczestniczące w procesie wydawniczym.

Przeciwdziałanie konfliktom interesów: Nieopublikowane teksty nie mogą być bez pisemnej zgody autorów wykorzystywane przez pracowników wydawnictwa ani żadne inne osoby uczestniczące w procesie wydawniczym.

Wycofanie publikacji: Wydawca ma prawo wycofać publikację po jej wydaniu, jeżeli:

• istnieją dowody świadczące o braku wiarygodności wyników badań i/lub fałszowaniu danych, jak również w przypadku popełnienia niezamierzonych błędów (np. błędy metodologiczne, błędy w obliczeniach);
• praca nosi znamiona plagiatu bądź narusza zasady etyki wydawniczej.

• Kryteria przyjmowania tekstów do publikacji: Redaktor naukowy decyduje, które materiały zostaną opublikowane. Przy przyjmowaniu tekstów do publikacji zbiorowej brane są pod uwagę: wartość naukowa pracy, oryginalność ujęcia problemu, przejrzystość wywodu.
• Zasada rzetelności naukowej: Redaktor naukowy dba o rzetelność naukową publikowanych prac. Dla jej zachowania może nanosić stosowne zmiany i poprawki. W przypadku podejrzeń o nieuczciwe praktyki (plagiat, fałszowanie wyników badań) zobowiązany jest podjąć decyzję o wycofaniu tekstu z publikacji zbiorowej.
• Zasady autorstwa pracy: Obowiązek upewnienia się, że osoby mające wkład w powstanie publikacji akceptują jej kształt po redakcji naukowej, leży po stronie redaktora naukowego zgłaszającego publikację do wydawcy.
• Wycofanie tekstu: Redaktor naukowy ma prawo wycofać tekst z publikacji, jeżeli:
  • istnieją dowody świadczące o braku wiarygodności wyników badań i/lub fałszowaniu danych, jak również w przypadku popełnienia niezamierzonych błędów (np. błędy w obliczeniach, błędy metodologiczne);
  • praca nosi znamiona plagiatu bądź narusza zasady etyki wydawniczej.

• Zasada rzetelności naukowej: Autor zobowiązany jest do rzetelnego opisu wykonanych prac badawczych oraz obiektywnej interpretacji wyników. Prace powinny zawierać informacje umożliwiające identyfikację źródeł danych, a także powtórzenie badań. Niezgodne z zasadami etyki wydawniczej prezentowanie i interpretowanie danych oraz wyników badań jest niedopuszczalne i skutkować może wycofaniem tekstu.
• Zasada oryginalności pracy: Autor może zgłaszać do publikacji wyłącznie własne, oryginalne teksty. Wykorzystane w publikacji badania i/lub informacje innych naukowców powinny być oznaczone w sposób wskazujący, że jest to cytat. Plagiat czy fałszowanie danych są niedopuszczalne.
• Zasada udostępnienia danych: Autor poproszony o przedstawienie nieprzetworzonych wyników badań wykorzystanych w tekście zobowiązany jest zapewnić dostęp do tych danych, także po opublikowaniu pracy.
• Zasady autorstwa pracy:
  • autorzy zgłaszający do publikacji teksty wieloautorskie mają obowiązek ujawnić wkład poszczególnych autorów w jego powstanie (z podaniem afiliacji autorów oraz informacji kto jest autorem koncepcji, założeń, metod, protokołu itp. wykorzystanych przy tworzeniu tekstu).
  • hostwriting, guest authorship są przejawem nierzetelności naukowej i wszelkie wykryte ich przypadki powinny być demaskowane, łącznie z powiadomieniem odpowiednich podmiotów, takich jak instytucje zatrudniające autora, towarzystwa naukowe, stowarzyszenia edytorów naukowych itp.
• Zasada rzetelności źródeł: Autor zobowiązany jest wymienić w bibliografii załącznikowej publikacje, które zostały przez niego wykorzystane przy tworzeniu tekstu.
• Zasady dotyczące błędów w opublikowanych pracach: Jeśli autor odkryje znaczące błędy lub nieścisłości w swoim tekście, zobowiązany jest niezwłocznie powiadomić o tym wydawcę w celu skorygowania zaistniałych błędów przy kolejnym wydaniu lub dodruku.

Recenzent recenzuje pracę na zlecenie wydawnictwa. W ten sposób ma wpływ na decyzje podejmowane przez wydawnictwo. Może także, w porozumieniu z autorem, wpływać na ostateczny kształt i doskonalenie publikowanej pracy.

• Zasada terminowości: Recenzent zobowiązany jest dostarczyć recenzję w ustalonym terminie. Jeżeli z jakichś względów (merytorycznych, braku czasu itp.) nie jest w stanie dotrzymać terminu bądź podjąć się recenzji, powinien niezwłocznie poinformować o tym wydawcę.
• Zasada poufności: Wszystkie recenzowane prace oraz ich recenzje mają charakter poufny. Ujawnianie prac osobom trzecim jest niedopuszczalne (z wyjątkiem osób, które biorą udział w procesie wydawniczym).
• Zasada zachowania standardów obiektywności: Recenzja powinna mieć charakter obiektywny. Personalna krytyka autora pracy jest uważana za co najmniej niestosowną. Wszystkie uwagi recenzenta powinny zostać odpowiednio uargumentowane.
• Zasada rzetelności źródeł: Recenzent, jeśli zachodzi taka potrzeba, powinien wskazać odpowiednie prace związane z tematyką tekstu niezacytowane przez autora. Recenzent powinien wskazać i zgłosić wydawcy wszelkie istotne podobieństwa recenzowanego tekstu do innych prac.
• Zasada przeciwdziałania konfliktowi interesów u recenzenta: Recenzent nie może wykorzystywać recenzowanej pracy do swoich osobistych potrzeb i korzyści. Nie powinien również oceniać tekstu w przypadku, kiedy może występować konflikt interesów z autorem.

Wydawnictwo postępuje zgodnie z zasadami etyki publikacyjnej mającymi na celu przeciwdziałanie nieuczciwym praktykom publikacyjnym, w szczególności zgodne z wytycznymi Komitetu do spraw Etyki Publikacyjnej (COPE – Committee on Publication Ethics, https://publicationethics.org).

Zastosowanie się do zasad etyki publikacyjnej polega na przestrzeganiu wytycznych zarówno przez wydawnictwo, jak i przez autorów.

Wydawnictwo:

• stosuje wszelkie dostępne środki w celu zapobiegania plagiatom i publikacji fałszywych danych.
• przeciwdziała zjawiskom nazywanym ghostwriting (pominięcie w wykazie autorstwa osób, które tworzyły publikację) i guest authorship (przypisanie autorstwa osobom, które nie uczestniczyły w tworzeniu dzieła).
• zobowiązuje się do poszanowania autorskich praw osobistych autorów, a w szczególności respektowania prawa do autorstwa oraz decydowania o sposobie oznaczenia autorstwa, dbania o renomę oraz dobrą sławę autorów oraz utworu.
• zapewnia rzetelny i profesjonalny proces wydawniczy, w tym proces redakcyjny. monografii naukowych w skali światowej.
• zapewnia poufność i bezpieczeństwo przetwarzania danych osobowych.

Autor:

• jest zobowiązany do przekazania wydawnictwu dzieła oryginalnego, które nie może stanowić w żadnej części plagiatu i autoplagiatu (całości lub fragmentów publikacji książek opublikowanych w innych wydawnictwach).
• zapewnia, że przekazane wydawnictwu prawa autorskie do utworu w dacie jego przyjęcia przez wydawnictwo nie będą ograniczone jakimikolwiek prawami osób trzecich, korzystanie z utworu i rozporządzanie nim przez wydawnictwo nie będzie naruszać dóbr osobistych ani praw osób trzecich
• w przypadku prac zbiorowych autor zgłaszający publikację do wydania jest zobowiązany określić autorstwo poszczególnych fragmentów dzieła.